 |
|
 |
 |
 |
Άποψη του ρωμαϊκού υδραγωγείου στη Μόρια
|
 |
 |
Το Ρωμαϊκό Υδραγωγείο της Μυτιλήνης είναι ένα από τα σημαντικότερα τεχνικά έργα, το μεγαλύτερο σε έκταση και ίσως το ωφελιμότερο που έγινε στην αρχαιότητα στη Λέσβο. Άρχιζε από τους πρόποδες του Ολύμπου στην Αγιάσο. Από την περιοχή του Αγίου Δημητρίου- Τσίγκου και Μεγάλης Λίμνης ξεκινούσε η συλλογή του νερού από πηγές και ρεματιές και, άλλοτε υπόγειο σε μικρό βάθος ή σε σήραγγες, άλλοτε επιφανειακό λαξευμένο και κτισμένο πάνω στο βράχο ή πάνω σε λιθόκτιστες αψιδωτές καμάρες, κατέληγε τελικά στη Μυτιλήνη στο λόφο της Αγίας Κυριακής. Από το Υδραγωγείο υδρεύονταν και (κατά περίπτωση) αρδεύονταν και όλες οι περιοχές που βρισκόταν κατά μήκος της διαδρομής του, όπως προκύπτει από τα υπολείμματα των πήλινων αγωγών που διοχέτευαν νερό από τον κεντρικό αγωγό. Η διαδρομή του Υδραγωγείου, η οποία κάλυπτε συνολικά έκταση 26 χλμ., μπορεί να προσδιοριστεί από τα διάφορα υπολείμματα τεχνικών έργων που έχουν εντοπιστεί και τις υδατογέφυρες που σώζονται. Μέσα σε βαθιά αυλάκια τοποθετούσαν πήλινους αγωγούς ή κατασκεύαζαν χτιστούς και μετά τους κάλυπταν με χώμα. Σε δύσκολα βραχώδη εδάφη ήταν επιφανειακός και χτιζόταν πάνω σε βάση λαξευμένη στο βράχο, όπως στις βραχώδεις πλαγιές. Η τοξοστοιχία στην περιοχή της Μόριας, η οποία αποτελεί την μεγαλύτερη και πιο μεγαλόπρεπη υδατογέφυρα του Υδραγωγείου, γεφύρωνε την κοιλάδα σε απόσταση περίπου 170μ. Κατασκευάστηκαν 17 τόξα. Για το χτίσιμο της κατασκευής εφαρμόστηκε το «έμπλεκτον» σύστημα. Χτίστηκαν δηλαδή οι πλευρές των τοίχων με λαξευτές πέτρες και το κενό ανάμεσα τους γέμισε με μικρές πέτρες με συνδετικό υλικό τον ασβέστη. Για τις κολόνες (πεσσούς) και το καμπύλο τμήμα των τόξων χρησιμοποιήθηκαν πλίνθοι από γκριζολευκό λεσβιακό μάρμαρο, με περίτεχνη λάξευση, που δέθηκαν μεταξύ τους με σιδερένιους συνδέσμους και μολύβι. Τα μέρη που σώζονται πάνω από την ανώτερη τοξοστοιχία είναι από οπτόπλινθους (τούβλα) και ανήκουν σε μεταγενέστερη επισκευή. Ανάλογη τοξοστοιχία, μικρότερου μήκους σώζεται στη θέση Πασπαλά στην περιοχή των Λάμπου Μύλων, η οποία γεφύρωνε την εκεί κοιλάδα.
Αναστηλωτικές επεμβάσεις:
- 1993: Παραλαβή γεωτεχνικής μελέτης αρχαίου υδραγωγείου Μόριας.
- 1995: Εναρξη έργου "Υποθεμελίωση-Άμεσα μέτρα στερέωσης Ρωμαϊκού Υδραγωγείου Μόριας Μυτιλήνης" με την επίβλεψη της Διεύθυνσης Αναστήλωσης Αρχαίων Μνημείων του ΥΠΠΟ).
|