ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
ΦΩΤΟΘΗΚΗ
 
 

Το Σπήλαιο Κουτούκι είναι το μεγαλύτερο σπήλαιο του νομού Αττικής. Βρίσκεται στην Παιανία, στις ανατολικές παρυφές του Υμηττού, σε υψόμετρο περίπου 510 μ. Η ανακάλυψή του έγινε τυχαία το 1926 και το εσωτερικό του εξερευνήθηκε για πρώτη φορά δύο χρόνια αργότερα. Τη χαρτογράφησή του έκαναν το 1954 οι Ιωάννης και Άννα Πετροχείλου, σπηλαιολόγοι της Ελληνικής Σπηλαιολογικής Εταιρείας. Χάρη στον πλούσιο σταλαγμιτικό και σταλακτιτικό διάκοσμο, το σπήλαιο Κουτούκι έγινε χώρος τουριστικού σπηλαιολογικού ενδιαφέροντος από τις αρχές της δεκαετίας του ΄60.



Το σπήλαιο έχει δημιουργηθεί στην επαφή των στρωμάτων των μεταμορφωμένων ασβεστόλιθων του Υμηττού με τις φυσικές διαδικασίες της υπόγειας καρστικής διάβρωσης, δηλαδή της διάλυσης του ασβεστόλιθου από το νερό, όταν αυτό περιέχει διοξείδιο του άνθρακα. Το σπήλαιο υπήρξε για μεγάλο χρονικό διάστημα «τυφλό», δηλαδή χωρίς διέξοδο προς τα έξω, έως ότου μια μεγάλη κάθετη διάκλαση (ρωγμή του πετρώματος που οφείλεται σε τεκτονικά αίτια) προκάλεσε τη διάνοιξη της αρχικής φυσικής εισόδου του στην οροφή του σπηλαίου, σε ύψος 38,5 μ. από το δάπεδο. Η μοναδική αίθουσα του σπηλαίου, διαστάσεων 60 Χ 60 μ. περίπου, χωρίζεται σε μικρότερες εξαιτίας των φυσικών λιθωματικών παραπετασμάτων που έχουν αναπτυχθεί. Το δάπεδο, ανώμαλο αρχικά λόγω των μεγάλων κατακρημνίσεων που συντελέσθηκαν στο παρελθόν, έχει σήμερα καλυφθεί σχεδόν πλήρως από σταλαγμιτικό υλικό και μεγάλους σταλαγμίτες. Ο πλούσιος κάθετος και οριζόντιος διάκοσμος, με την ποικιλία των σχηματισμών και των χρωματισμών, οι οποίοι οφείλονται στην επενέργεια οξειδίων, δημιουργεί υποβλητική ατμόσφαιρα.



Η πρόσβαση στο σπήλαιο γίνεται σήμερα από τεχνητή σήραγγα, μήκους 17 μ., η δε τουριστική διαδρομή έχει μήκος 350 μ. Η μέση θερμοκρασία του σπηλαίου είναι 17οC και η υγρασία 90%.



Η Εφορεία Παλαιοανθρωπολογίας-Σπηλαιολογίας υλοποίησε πρόγραμμα αποκατάστασης του σπηλαίου και των υποδομών του στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ 2007-2013. Το σπήλαιο αποτελεί οργανωμένο επισκέψιμο χώρο.
Συντάκτης
Λίνα Κορμαζοπούλου, αρχαιολόγος
Βασίλης Γιαννόπουλος, γεωλόγος