Στον σύγχρονο οικισμό της Νέας Καλλικράτειας Χαλκιδικής στην ανατολική ακτή του Θερμαϊκού κόλπου η πρώτη εγκατάσταση έλαβε χώρα στην παραθαλάσσια τούμπα κατά την νεότερη νεολιθική περίοδο. Στους γεωμετρικούς-αρχαϊκούς χρόνους το πόλισμα αναπτύχθηκε στη παρακείμενη τράπεζα που ισοπεδώθηκε την δεκαετία του ’60.

Τον 5ο αι. π.Χ., ιδρύεται στα πρανή του δυτικού λόφου της Νέας Καλλικράτειας η ερετριακή αποικία των Δικαιοπολιτών. Η πόλη είναι χτισμένη σε άνδηρα, διαθέτει δημόσια κτίρια, δρόμους και ιδιωτικές οικίες. Τμήματα του οχυρωματικού περιβόλου έχουν ερευνηθεί στην ανατολική και νότια περιοχή της αρχαίας πόλεως και αφορούν στο λιθολόγημα του παραθαλάσσιου τείχους καθώς επίσης και σε πλίνθινα εξολοκλήρου τμήματα του τείχους και έναν πύργο. Η αγορά φαίνεται να ήταν εγκαταστημένη κοντά στο αρχαίο λιμάνι, όπου έχει ερευνηθεί ένα στωικό κτίριο, ενώ στο ψηλότερο άνδηρο η αποκάλυψη μεγάλου και επιμελημένου κτιρίου οδηγεί την ταύτισή του με έναν χώρο λατρείας. Η πόλη καταστρέφεται κατά το δεύτερο τέταρτο του 4ου αι. π.Χ., όταν ο Φίλιππος κατέλαβε την Όλυνθο και άλλες πόλεις του κοινού των Χαλκιδέων. Κατά τους παλαιοχριστιανικούς χρόνους υπάρχει εγκατάσταση στην περιοχή και έχει ανασκαφθεί τμήμα βασιλικής, ένα λουτρό, ληνοί και άλλα κτίρια.

Στα νεκροταφεία βρέθηκαν ταφές της πρώιμης εποχής του σιδήρου, των αρχαϊκών, κλασικών, υστερορωμαϊκών και παλαιοχριστιανικών χρόνων. Τυπολογικώς, οι τάφοι περιλαμβάνουν κιβωτιόσχημους, πώρινες και πήλινες σαρκοφάγους, εγχυτρισμούς, κεραμοσκεπείς, και λακκοειδείς. Σημαντικότερο εύρημα αποτελεί η επιτύμβια στήλη της «κόρης με το περιστέρι», έργο πάριου γλύπτη, που χρονολογείται στα 440 π.Χ. και εκτίθεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης.