ΙΣΤΟΡΙΚΟ
ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ
ΤΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
ΦΩΤΟΘΗΚΗ
 
 
© Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού
Γενική ’ποψη από τον αρχαιολογικό χώρο του Παλατιανού
Ο αρχαιολογικός χώρος του Παλατιανού βρίσκεται σε μία ιδιαίτερα ευνοϊκή για κατοίκηση ημιορεινή περιοχή στα ΒΑ της πόλης του Κιλκίς, σε μικρή απόσταση από τον σύγχρονο ομώνυμο οικισμό, και συγκεκριμένα στους δύο λόφους γνωστούς με την ονομασία «Τορτσέλι», που αποτελούν μέρος της βουνοπλαγιάς των Κρουσσίων (Δύσωρο), και επίσης, σε άμεση γειτνίαση με την εύφορη πεδιάδα που διασχίζεται από τον ποταμό Εχέδωρο (το σημερινό Γαλλικό ποταμό).

Τα ερείπια της οικιστικής εγκατάστασης καταλαμβάνουν την κορυφή και την ανατολική πλαγιά του βόρειου λόφου ενώ στο νότιο λόφο εκτεινόταν το νεκροταφείο του οικισμού.

Η πρωϊμότερη περίοδος κατοίκησης ανάγεται στον 10ο αι. π.Χ. (Εποχή Σιδήρου) με συνεχή διάρκεια χρήσης του χώρου έως και την αρχαϊκή εποχή.

Ακολουθεί η περαιτέρω ανάπτυξη του οικισμού με χαρακτηριστικά αστικού κέντρου από τον 4ο έως τα μέσα του 1ου αι. π.Χ. (πρώτη οικιστική περίοδος της πόλης), οπότε και καταστρέφεται για άγνωστο λόγο.

Η δεύτερη οικιστική φάση, με την ανοικοδόμηση της πόλης επάνω στα ερείπια της προηγούμενης φάσης, και ταυτόχρονα, την κυριότερη ακμή της χρονολογείται από τον 1ο π.Χ. μέχρι τον 3ο αι. μ.Χ. (κατά την ελληνιστική και ρωμαϊκή περίοδο), όταν και πάλι καταστρέφεται για δεύτερη φορά.

Η πόλη προστατευόταν από οχυρωματικό περίβολο και αναπτυσσόταν με ένα ιδιαίτερα οργανωμένο ρυμοτομικό σχέδιο. Ήταν πυκνοκατοικημένη με πλακόστρωτους δρόμους, υδρευτικό και αποχετευτικό δίκτυο, ευρύχωρες κατοικίες με αποθηκευτικούς και υπαίθριους χώρους, και επίσης, εργαστηριακούς (μεταλλευτικούς και άλλους) και λατρευτικούς χώρους.

Κεντρικό σημείο της εγκατάστασης καταλαμβάνουν δύο Ηρώα (Ι και ΙΙ), του τέλους του 1ου αι. μ.Χ., τα οποία αποτελούνται από δυο τετράγωνους περιβόλους. Η ανέγερση του Ηρώου Ι αποδίδεται στην πρόθεση να τι΅ηθούν τα ΅έλη ΅ιας οικογένειας που λατρεύτηκαν ως ήρωες ΅ετά θάνατον καθώς εντοπίστηκαν εκεί από τις πρώτες ανασκαφές στον χώρο, το 1960, τέσσερεις μαρμάρινοι ανδριάντες και ενεπίγραφες μαρμάρινες πλάκες. Τα τέσσερα αγάλ΅ατα των ΅ελών της οικογένειας που ήταν τοποθετημένα επάνω σε ψηλό βάθρο όπου αναγράφονται τα ονό΅ατά τους στεγάζονταν μέσα σε ΅εγαλοπρεπές κτίσ΅α που πατά σε κρηπίδω΅α, στο κέντρο του περιβόλου. Το Ηρώο του Παλατιανού αποτελούσε και τόπο λατρείας, όπως φαίνεται από τον βω΅ό που υπάρχει μπροστά από το ταφικό κτίσμα και τα υπολείμματα θυσιών και τελετουργικών πράξεων που βρέθηκαν στο Β? χώρο (στο βάθος, δεξιά της εισόδου).

Η οικονομική οργάνωση του αστικού κέντρου βασιζόταν τόσο σε γεωργοκτηνοτροφικές όσο και σε εμπορικές και βιοτεχνικές δραστηριότητες.

Έχει προταθεί η συσχέτιση της πόλης με το αρχαίο Ίωρον, ενός από τα αστικά κέντρα της αρχαίας Κρηστωνίας, χωρίς ακόμη να έχει τούτο επιβεβαιωθεί επιγραφικά.

Εργασίες ανασκαφής, στερέωσης και αποκατάστασης του αρχαιολογικού χώρου πραγματοποιήθηκαν από το Υπουργείο Πολιτισμού κυρίως μέσω συγχρηματοδοτούμενων ευρωπαϊκών προγραμμάτων (1994 – 1999, 2002 – 2007).
Συντάκτης
Αναστάσιος Κεραμάρης, Μαρία Φαρμάκη, Σταμάτης Χατζητουλούσης
 
 
Χρονολόγηση
10ος π.Χ.
8ος - 6ος αι. π.Χ.
4ος αι. - μέσα 1ου αι. π.Χ.
1ος - 3ος αι. μ.Χ.