Ο μυθικός ιδρυτής της πόλης ήταν ο Ορχομενός, γιος του βασιλιά Λυκάονα της Αρκαδίας. Στη Γραμμική Β' γραφή εμφανίζεται το όνομα Ορχομενός στον τύπο E-ko-me-no = Ερχόμενος. Ο πλούσιος σε κοπάδια αιγοπροβάτων Ορχομενός συμπεριλαμβάνεται στον ομηρικό κατάλογο των πόλεων που έλαβαν μέρος στον Τρωικό πόλεμο υπό την ηγεσία του βασιλιά της Τεγέας Αγαπήνορα. Στη διάρκεια των Α' και Β' Μεσσηνιακών πολέμων (8ος-7ος αι. π.Χ.) ο Ορχομενός γίνεται η έδρα των βασιλέων της Αρκαδίας. Στους Περσικούς πολέμους ο Ορχομενός συμμετέχει με 120 οπλίτες στη μάχη των Θερμοπυλών και με 600 στις Πλαταιές. Στη διάρκεια του Πελοποννησιακού πολέμου, γύρω στο 418 π.Χ. γίνεται πολιορκία της πόλης από τους Αθηναίους και τους συμμάχους τους. Στο β' μισό του 4ου και τις αρχές του 3ου αι. π.Χ. εξελίσσεται ένα μεγάλο οικοδομικό πρόγραμμα. Στη νέα οικοδομική δραστηριότητα συμπεριλαμβάνονται η κατασκευή νέας οχύρωσης, η ανοικοδόμηση των μνημείων της Αγοράς, του Ιερού της ’ρτεμης Μεσοπολίτιδος και του θεάτρου.Κατά τον 3ο αι. π.Χ. ο Ορχομενός λόγω της αξιόλογης στρατιωτικής του δύναμης και της καίριας γεωγραφικής θέσης του θα διαδραματίσει ένα σημαντικό ρόλο στις πολιτικές και στρατιωτικές συγκρούσεις της ταραχώδους αυτής περιόδου.



Ακρόπολη Ορχομενού

1: Βόρεια Στοά

2: Ανατολική Στοά (Βουλευτήριο)

3: Βωμός Αρτέμιδος Μεσοπολίτιδος

4: Ναός Αρτέμιδος Μεσοπολίτιδος

5: Αρχαίο Θέατρο